Plany rozwoju transportu szynowego na terenie województwa śląskiego (1)

W ostatnim czasie wiele słyszymy lub czytamy o różnorakich zamierzeniach i działaniach związanych z rozwojem kolei w naszym regionie. Inicjatywy te są związane z kilkoma programami rządowymi, działaniami podejmowanymi przez zarządcę infrastruktury, ale także działaniami własnymi na poziomie samorządowym. Warto je zatem opisać i pogrupować, aby nieco przybliżyć czytelnikom.

Działania związane z transportem szynowym koncentrują się wokół następujących tematów:

  1. Działania obecnie realizowane przez PKP PLK
  2. Program Kolej+
  3. Program przystankowy
  4. Plany separacji ruchu aglomeracyjnego od dalekobieżnego na terenie metropolitalnym
  5. Program Kolei Metropolitalnej
  6. Komponenty kolejowe Centralnego Portu Komunikacyjnego
  7. Rozwój i modernizacja sieci tramwajowej na terenie GZM (to też transport szynowy!)

Można się domyślać, że trwające i planowane projekty i zamierzenia pozostają ze sobą w pewnej interakcji – geograficznej, planistycznej i wykonawczej. Trzeba więc dużej uwagi, żeby dobrze wykorzystać efekty synergii, a jednocześnie harmonizować planowanie poszczególnych działań w czasie.

Zakres planów i działań związanych z transportem szynowym, zwłaszcza pasażerskim, obejmuje zatem w województwie śląskim – w centrum i na jego kresach – między innymi:

  • Projekty realizowane/planowane przez PKP PLK SA na liniach:
    • 1 (Dąbrowa Górnicza – Częstochowa)
    • 190, 191 i 90 (Wisła, Cieszyn)
    • 182 (Tarnowskie Góry – Lotnisko Pyrzowice – Zawiercie)
    • 131 (Chorzów Batory – Tarnowskie Góry)
    • 138, 161, 132 (Mysłowice – Siemianowice Śl. – Zabrze Biskupice)
    • 169, 179 (Orzesze – Tychy – Bieruń Nowy)

  • Program Kolej+, w ramach którego samorządy lub ich związki zgłosiły w naszym regionie następujące linie wraz z przystankami:
    • Przywrócenie ruchu kolejowego na linii 190 Bielsko-Biała – Skoczów
    • Odbudowa połączenia do Jastrzębia Zdroju
    • Odtworzenie ruchu pasażerskiego na linii Racibórz – Baborów – Głubczyce
    • Budowa drugiego toru na linii 140 Katowice Ligota – Orzesze Jaśkowice
    • Odbudowa połączenia do Pyskowic Miasta
    • Odtworzenie ruchu pasażerskiego na linii 141 z Gliwic przez Rudę Śląską Kochłowice i Chorzów (Hajduki) do Katowic
    • Odbudowa i odtworzenie ruchu pasażerskiego na linii 162 Dąbrowa Górnicza Strzemieszyce – Tworzeń – D.G. Gołonóg
    • Odbudowa łącznicy Bytom Bobrek – Ruda Śląska Orzegów – Ruda Śląska Chebzie
    • Odtworzenie ruchu pasażerskiego na linii 142 Katowice Ligota – Katowice Murcki – Tychy
    • Budowa nowych przystanków pasażerskich (m.in. w Bytomiu, Świętochłowicach, Zabrzu, Gliwicach)

  • Program przystankowy (realizowany przez Ministerstwo Infrastruktury i PKP PLK pn. „Program budowy / modernizacji przystanków kolejowych na lata 2020 – 2025„), w ramach którego z naszego regionu zgłoszono kilkanaście propozycji, m.in. w Katowicach, Sosnowcu, Przyszowicach, Rybniku, Kuźni Raciborskiej, Pawłowicach, Warszowicach, Wodzisławiu Śl., Rudnie, Szczekocinach, Koniecpolu, Bycinie. Część z nich zostanie uwzględniona w dalszym procedowaniu.

  • Działania planistyczne i inwestycyjne PKP PLK związane z rozbudową drugiej pary torów aglomeracyjnych w centrum aglomeracji w ramach projektów Prace na podstawowych ciągach pasażerskich (E 30 i E 65) na obszarze Śląska:
    • Etap I: linia E 65 na odcinku Będzin – Katowice Szopienice Płd.,
    • Etap I: linia E 65 na odcinku Katowice Szopienice Płd. -Katowice – Katowice Piotrowice
    • Etap I: Linia E 65 na odcinku Katowice Ligota -Tychy.
    • Etap IIB: linia E 30 na odcinku Katowice – Chorzów Batory
    • Etap III: linia E 30 na odcinku Chorzów Batory – Gliwice
      (w tym przypadku zostanie w terminie zbliżonym do publikacji ogłoszone postępowanie przetargowe na opracowanie studium wykonalności, współfinansowane przez Metropolię)

  • Prace studialne prowadzone przez Metropolię GZM, a obejmujące opracowanie Wstępnego Studium Wykonalności Kolei Metropolitalnej opartego o opracowaną w roku 2018 przez Politechnikę Śląską Koncepcję Kolei Metropolitalnej. W ramach tych prac wskazano m.in. jakie obiekty mogłyby zostać objęte Programem Kolej + i złożono szereg wniosków, o czym będzie jeszcze mowa w tekście. Wskazano także na wymienioną wcześniej konieczność jak najszybszej budowy separowanych torów aglomeracyjnych na odcinku Gliwice – Chorzów Batory – Katowice.

  • Działania planistyczne prowadzone w ramach koncepcji  Strategicznego  Studium  Lokalizacyjnego  komponentu  kolejowego  Centralnego Portu Komunikacyjnego – tzw. Ciągu nr 7, które w pierwotnym ujęciu (z początku 2020 r.) obejmowały następujące elementy:
    • połączenie z Katowic do Ostrawy nową linią Katowice/(Gliwice) –Jastrzębie-Zdrój – granica państwa,
    • nowa linia nr 111 odcinek Węzeł Małopolsko-Śląski – Chełmek,
    • nowa linia nr 113, odcinek Katowice – Węzeł Małopolsko-Śląski,
    • nowa linia Węzeł Małopolsko-Śląski – Dąbrowa Górnicza.
    • istniejąca linia nr 1, odcinek Zawiercie –Katowice,
    • istniejąca linia nr 139, odcinek Katowice – Czechowice Dziedzice,
    • istniejąca linia nr 93, odcinek Chełmek – Chybie,
    • nowa linia nr 170 Chybie – Jastrzębie-Zdrój – Godów (granica państwa),
    • istniejąca linia nr 150, odcinek Most Wisła –Ochodza,

      Część z planów CPK została zweryfikowana w trakcie konsultacji prowadzonych przez cały 2020 rok, obecnie rozpoczynają się prace studialne (tzw. STEŚ czyli Studium Techniczno-Ekonomiczno-Środowiskowe) dla pierwszego z tych elementów, tj. możliwego przebiegu połączenia z Katowic do Ostrawy.

Zakres planów i już prowadzonych działań jest bardzo szeroki. Można podkreślić, że niektóre z nich staną się kluczowe, jeśli chodzi o dalszy możliwy rozwój transportu szynowego w regionie. O tym jak są umocowane poszczególne projekty i działania w kontekście strategicznym, a także jak przebiegają szczegóły tych działań, a także czy coś z nich może wyniknąć dla pasażerów „tu i teraz” a nie w horyzoncie kolejnych lat – napiszemy w kolejnym odcinku.

Wojciech Dinges

Dodaj komentarz