Chorzów Batory – Nakło Śląskie z miłymi niespodziankami

Prace modernizacyjne rozpoczęte właśnie przez zarządcę infrastruktury na linii 131 czyli tzw. węglówce, wbrew jej tradycyjnej nazwie, przyniosą nową jakość nie tylko dla przewozu towarów, ale przede wszystkim dla pasażerów kolei na terenie GZM. Tak w dziedzinie czasu jazdy, jak i dostępności przystanków (w tym: nowych).

Jak wiemy, kilka dni temu, bo 18.12.2020 PKP PLK podpisały z firmą PORR umowę na „Prace na linii kolejowej nr 131 na odcinku Chorzów Batory – Nakło Śląskie” W 2021 roku będą realizowane prace projektowe, a budowę przewidziano na lata 2022- 2024.

Czas!

Czym się te prace objawią dla pasażerów? Skróceniem czasu jazdy. To po pierwsze. Obecnie ruch pociągów pasażerskich odbywa się na odcinku Chorzów Batory – Tarnowskie Góry zarówno po torach zmodernizowanych (gdzie odcinkowa prędkość jest zupełnie przyzwoita), jak i „leciwych”, co w sumie wydłuża całą podróż do z Katowic do Bytomia i Tarnowskich Gór. To ulegnie zasadniczej zmianie.

Chorzów Uniwersytet

Kolejnym namacalnym efektem inwestycji będzie większa dostępność kolei z nowego przystanku Chorzów Uniwersytet (zlokalizowanego przy ul. Strzelców Bytomskich. Dziś znajduje się tam przejazd kolejowy, ale planowana jest zamiast niego budowa drogowego przejazdu pod torami, żeby ułatwić komunikację drogową.

Chorzów, przejazd kolejowy przy ul. Strzelców Bytomskich. Na żółto zaznaczono lokalizację planowanego peronu przystanku osobowego. W tle Osiedle Irys i Zespół Szpitali Miejskich. Fot: Google Street View

Odległość do stacji Chorzów Miasto to tylko (lub aż) ok. 1 km, jednak doświadczenia tyskie z dogęszczeniem przystanków kolejowych uczą, że jest to opłacalne z punktu widzenia obsługi potoków pasażerskich. W niedalekiej odległości od tego nowego planowanego przystanku znajduje się kampus Uniwersytetu Śląskiego (stąd nazwa), szpital miejski, spore osiedle mieszkaniowe, a wreszcie nowo wybudowany zespół placówek handlowych. Zważywszy na istnienie lub aktualną odbudowę przystanków kolejowych w pobliżu pozostałych kampusów UŚ (Katowice, Sosnowiec i Cieszyn), przystanek chorzowski domknie możliwość przemieszczania się studentów koleją pomiędzy wszystkimi placówkami uczelni. Zapewne docelowo pojawi się tam też porządna wiata dla rowerów i punkt wypożyczania pojazdów miejskich.

Usprawnienia na przystankach

Nastąpi też modernizacja peronów na stacjach: Chorzów Miasto, Chorzów Stary, Bytom, Bytom Karb, Radzionków oraz przystankach Bytom Północ i Radzionków Rojca – o tych dwóch ostatnich więcej za chwilę. Zapewniony ma być dostęp dla osób o ograniczonej możliwości poruszania się, zabudowane będzie nowe nagłośnienie, oświetlenie, czytelne oznakowanie, pojawią się nowe ławki i wiaty.

Dalej – jak w Matrixie:

Bytom – „reaktywacja”

Na stacji Bytom przewidziano ponadto odnowienie hali peronowej nad trzema peronami. Stalowa hala peronowa (jedna z trzech na terenie Polski) została zbudowana w 1929 r. wraz z nowoczesnym, jak na tamte czasy, modernistycznym budynkiem dworca, nad peronami 2, 3 i 4 i ma długość 140 m. Hala miała być wizytówką miasta Bytom graniczącego w dwudziestoleciu międzywojennym z polską częścią Górnego Śląska i wizytówką samych kolei niemieckich  – wyruszał z niej legendarny pociąg „Latający Ślązak” o którym kiedyś pisaliśmy (http://silesiainfotransport.pl/?p=42918). Jej stan jest daleki od doskonałości, i zdegradował się znacząco w ostatnich 10 latach, jak można zobaczyć na zdjęciach.

2010. Fot.: Kris D. CC BY-SA 2.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=17087833
2020. Fot. Natalia Płomińska

Ponieważ w Bytomiu tuż obok dworca kolejowego modernizowane są przystanki autobusowe, zmieniona będzie tez trasa tramwajów, aby dojeżdżały w jego pobliże – wszystkie te działania zmierzają do powstania nowoczesnego centrum przesiadkowego na miarę XXI w.

Podobne powstało w Chorzowie na rynku kilka lat temu, choć nie udało się nieco „przesunąć” przystanku Chorzów Miasto – tu łuki, budowa 3. toru zaplanowana właśnie w ramach omawianego projektu oraz sąsiedztwo d. Huty Kościuszko stanęły na przeszkodzie projektantom. Jednak z rynku do stacji Chorzów Miasto jest tylko 5 minut pieszo, co przypomina odległością nowe katowickie centrum przesiadkowe przy ul. Sądowej i jego dystans od dworca PKP (ze wszystkimi zaletami i wadami). Nie jest to jednak droga trudna do pokonania. Ponadto ma pojawić się wyjście z peronów pod wiaduktem przy ul. Floriańskiej, co skróci drogę dojścia dla mieszkańców osiedla położonego po drugiej stronie torów.

Radzionków Rojca i Bytom Północny – „rewolucje”

W przypadku przystanków Bytom Północy i Radzionków Rojca warto przypomnieć historię z 2017 r. Już wówczas wskazywaliśmy (członkowie zarządu stowarzyszenia, aczkolwiek w innej naonczas konfiguracji zawodowej) wprowadzenie zmian w usytuowaniu i dostępie do tych przystanków.

Trzeba bowiem podkreślić, że kształt sieci kolejowej jest kwestią, która wymaga ciągłej analizy i monitorowania. Nawet jeśli w danym momencie osiągnęłoby się stan optymalny, to za jakiś czas może się pojawić jakieś nowe osiedle czy zakład pracy, dla których warto by stworzyć nowy przystanek. I w drugą stronę – mogą zajść takie zmiany w topografii miasta, na skutek których jakiś przystanek straci rację bytu. Nasz region, zwłaszcza obszar metropolitalny, był i jest sceną tego typu zjawisk. Wystarczy spojrzeć na przystanki, które niegdyś były tworzone z myślą o pracownikach dużych zakładów wydobywczych, a obecnie wypadły poza granice zainteresowania podróżnych. Tak właśnie było w przypadku przystanku Bytom Północny, który niegdyś był dedykowany pobliskiej kopalni, a po jej zamknięciu stracił na atrakcyjności. Liczba podróżnych korzystających z tego przystanku nie przekraczała kilku osób podczas postoju o dowolnej godzinie.

Dlatego właśnie w kwietniu 2017 r., z inicjatywy Kolei Śląskich, odbyło się spotkanie poświęcone zagadnieniu poprawy dostępności infrastruktury pasażerskiej przy linii 131 na odcinku Bytom – Tarnowskie Góry, w obrębie przystanków osobowych Bytom Północny i Radzionków Rojca. Obecni byli przedstawiciele wszystkich zainteresowanych stron, tj.: Miasta Bytomia, Miasta Radzionkowa, spółki PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. oraz ówczesnego gospodarza – Kolei Śląskich.

Przedstawiliśmy wówczas propozycje zmian lokalizacji lub modyfikacji infrastruktury i dróg dojścia do peronów na przedmiotowych przystankach. Przedstawione zostały również wyniki przeprowadzonego przez Koleje Śląskie badania wpływu postulowanych zmian na potencjał użyteczności i efektywnego zasięgu przedmiotowych przystanków. Zaprezentowane propozycje zmian lokalizacji przystanków lub modyfikacji dróg dojścia miały na celu uwzględnienie w planowanych wówczas projektach (a dziś właśnie  wchodzących do realizacji) znaczne zwiększenie dostępności tych przystanków dla mieszkańców.

W rezultacie uzgodniono z poparciem Miast Bytomia i Radzionkowa (niezbędnym dla PKP PLK jako zarządcy infrastruktury kolejowej oraz organu prowadzącego inwestycję) wstępne założenia zmian, które w teraz powinny się ziścić w rozpoczynanym właśnie projekcie, z korzyścią dla ich mieszkańców i podróżujących koleją gości:

  • Przesunięcie przystanku Bytom Północny do lokalizacji przy skrzyżowaniu linii kolejowej 131 z ul. Strzelców Bytomskich (na nasypie po stronie północno-wschodniej). Takie przesunięcie przystanku o ok. 600 m nie utrudni komunikacji z usytuowaną w pobliżu (tereny pokopalniane) strefą ekonomiczną, a nowa lokalizacja jest bliższa osiedlom mieszkaniowym (Vitor, Stroszek) położonym na północ od linii kolejowej, znacząco podnosi poczucie bezpieczeństwa osób zmierzających do/z przystanku kolejowego i stanowi dogodny punkt przesiadkowy na tramwaje i autobusy obecnego ZTM.
Przykładowy graf analityczny odległości i liczby mieszkańców dzielnicy Vitor/Stroszek od nowej lokalizacji przystanku Bytom Północny, do 800 m pieszo. Opr. W. Kolondra
  • W sprawie propozycji modyfikacji dróg dojścia do przystanku osobowego Radzionków Rojca niemożliwa była zmiana samej lokalizacji przystanku, jednak podjęto działania dla wytyczenia nowych, dużo prostszych niż obecne, dróg dojścia na perony (na wysokości skrzyżowania ulic Wiosennej i Przyjaźni), co byłoby dodatkową korzyścią wobec projektu park&ride planowanego przez miasto w okolicy przystanku.
Obecna (czerwona) droga dojścia do peronów w Radzionkowie Rojcy na tle odległości w linii prostej z ul. Oświęcimskiej. Do pokonania przejście pod wiaduktem, podejście pod górę i kładka nad torami. Niemożliwe lub niesłychanie trudne do pokonania dla osoby z niepełnosprawnościami ruchowymi, wózkiem z dziećmi, większym bagażem czy starszej.
Opr. własne na podstawie Google Maps.

Dlaczego tyle czekania?

Wielu czytelników może frustrować perspektywa wielu lat upływających pomiędzy pracami koncepcyjnymi (tu lata 2016 – 2017) a oddaniem do użytku całego odcinka linii wraz ze zmodernizowanymi przystankami (2024).

Jednak niestety, przy planowaniu transportu kolejowego i zmian w infrastrukturze, większości projektów będzie i w przyszłości bliżej do tej perspektywy, niż do okresu 1-2 lat, który być może jest możliwy w przypadku pojedynczych prac modernizacyjnych czy remontowych na samych przystankach, peronach czy drogach dojścia.

Dlatego musimy się uzbroić w cierpliwość również w oczekiwaniu na namacalne rezultaty działań w takich programach jak Kolej Metropolitalna, Kolej+, bądź SSL CPK.

To, o czym się dziś rozmawia, dyskutuje, planuje lub nawet spiera – jeśli wejdzie do realizacji – będzie możliwe do „przejechania się” raczej w perspektywie późnych lat dwudziestych, czyli końca rozpoczynającej się właśnie dekady.

Ale: kiedyś trzeba zacząć, żeby skończyć!

W. D.

Dodaj komentarz